Skip to main content

Mundeshwari Temple

Mundeshwari Temple

Did you know that the ancient Mundeshwari Temple, dedicated to the worship of Lord Shiva and Shakti, is one of the oldest Hindu temples in Bihar, India?


The Mundeshwari Devi Temple (also spelled Mundesvari) is a Hindu temple, located at Ramgarh Village, 608 feet (185 m) on the Mundeshwari Hills of Kaimur plateau near Son River, in the Indian state of Bihar. 


It is an Archaeological Survey of India (ASI) protected monument since 1915. The ASI has recently dated the structure to 108 CE making it the oldest Hindu temple in the country. An information plaque at the site indicates the dating of the temple at least to 625 CE and Hindu inscriptions dated 635 CE were found in the temple.

The temple is dedicated to the worship of the goddess Durga and is considered one of the oldest functional Hindu temples in India. The findings also established that here was a religious and educational center spread over the hillock and Mandaleshwar (Shiva) temple was the main shrine. The Mandaleshwari (Durga) was on the southern side. The temple was damaged and the idol of Mandaleshwari (degenerated Mundeshwari and later connected with the mythical demon Mund) was kept in the eastern chamber of the main temple.

The temple, built of stone, is on an octagonal plan, which is rare. It is the earliest specimen of the Nagara style of temple architecture in Bihar. There are doors or windows on four sides and small niches for the reception of statues in the remaining four walls. The temple shikhara or tower has been destroyed. However, a roof has been built, as part of renovation work. The interior walls have niches and bold mouldings which are carved with vase and foliage designs. At the entrance to the temple, the door jambs are seen with carved images of Dvarapalas, Ganga, Yamuna and many other murtis. The main deities in the sanctum sanctorum of the temple are of the Devi Mundeshwari and Chaturmukh (four-faced) Shiva linga. There are also two stone vessels of unusual design. Even though the Shiva linga is installed in the centre of the sanctum, the main presiding deity is Devi Mundeshwari deified inside a niche, which is seen with ten hands holding symbols riding a buffalo, attributed to Mahishasuramardini. The temple also has murtis of other popular gods such as Ganesha, Surya and Vishnu. A substantial part of this stone structure has been damaged, and many stone fragments are seen strewn around the temple. However, under the jurisdiction of ASI, it has been the subject of archaeological study for quite some time.

 Restorative works carried out by ASI have been limited to the removal of soot from the temple interior via a chemical treatment, repair of damage to religious murti (idol) and cataloging and documentation of scattered fragments for later reuse.

Source: Extracts from artcile in Wikipedia with my inputs in June 2011

Narasipur Char

Comments

Ayurveda and Panchakarma Clinic

Ayurveda and Panchakarma Clinic

Ayurveda and Panchakarma Clinic

Ayurveda and Panchakarma Clinic

Ayurveda and Panchakarma Clinic

Ayurveda and Panchakarma Clinic

Ayurveda and Panchakarma Clinic

Popular posts

केस गळणे थांबवण्यासाठी घरगुती उपाय (Home Remedies for Hair Loss)

नारळाचं तेल (Coconut oil) केस गळती थांबवण्यासाठी अतिशय गुणकारी आहे. जर केसांना नारळाच्या तेलाने मसाज केला तर प्रथिनांची क्षती रोखली जाते तसेच केस मऊ आणि सतेज होण्यास मदत होते. नारळाचे दूध डोक्यावर चोळल्यानेही असेच चांगले परिणाम दिसून येतात. केसांना कांद्याचा रस (onion juice) लावला तरी केसांच्या वाढीस मदत होते आणि पर्यायाने टक्कल कमी होण्यास मदत होते. मेथी (fenugreek) वाटून तिची पाण्यात पेस्ट केली आणि ती केसांना लावली तरी केस गळणे कमी होण्यास मदत होते. बीट आणि मेंदी (Beetroot and henna) पावडर ह्यांना एकत्र पाण्यात कालवून, त्यांची पेस्ट केसाला लावल्यास केस गळने कमी होते. कोरफड (aloe vera gel) केसांचे गळणे थांबवण्यासाठी अतिशय परिणामकारक आहे. कोरफडीचा गर केसाला लावल्यास केस गळणे थांबते तसेच केसांची वाढ होण्यास मदत होते आणि केस मऊ आणि मजबूत होतात. आवळ्याची पावडर आणि लिंबाचा रस डोक्याला लावल्यास केस गळण्याचे प्रमाण कमी होते तसेच केसांना चमक येते. रोजमेरीचे तेल (rosemary oil) केसांना लावल्यास केस गळणे कमी होते. शरीरातील लोहाचे प्रमाण कमी असल्यास केस गळण्याची समस्या उद्भवू शकते. त्यामुळे केस ...

ह्लद्य रोग

 आहारातून मिळणाऱ्या उष्माकांपैकी १० टक्के किंवा त्याहीपेक्षा कमी उष्मांक स्निग्ध पदार्थामधून आलेले असावेत. कोलेस्टेरॉल आणि कोलेस्टेरॉलयुक्त पदार्थ वज्र्य करावेत. रोजच्या आहारातून ५ मिलिग्रॅम कोलेस्टेरॉल खायला हरकत नाही, अगदी स्निग्धांशविरहित दुधातही (Skimmed Milk) मध्ये थोडेसे कोलेस्टेरॉल असते. संपृक्त स्निग्धांश (Saturated Fats) जवळजवळ वज्र्य करावेत. कोलेस्टेरॉलची पातळी कमी करण्याच्या दृष्टीनं उपयुक्त असलेले पदार्थ कांदा, लसूण, गाजर, वांगे, सोयाबीन, स्कीम मिल्क, दुधाचं दही, सफरचंद इतर नेहमी आहारात ठेवावे. 2. मांसाहार टाळावा. मटण, चिकन टाळावे. अंडय़ातील पिवळा भाग टाळावा. दुधाचे पदार्थ- मलई, तूप, लोणी, चीज, पनीर, मिठाई शक्यतो टाळावे. मिताहारी असावे. (Have a gentle hunger always) 3. सफरचंद नियमित सेवन केल्याने हृदयासाठी व रक्तवाहिन्यासाठी उपयुक्त ठरते. हे फायबर हृदय रोग टाळण्यासाठी मदत करते.  4. किमान पाच बदाम आणि चार अक्रोड नियमित खाल्ल्यामुळेही शरीराला पुरेसे फॅट, व्हिटॅमिन ई आणि कॅल्शियम मिळते. बदाम खाल्ल्याने हृदयरोग किमान २० टक्क्यांइतका दूर ठेवता येतो. अक्रोडात व्हिटॅमिन-ई...

उन्हाळ्यात तब्येत सांभाळा..!!

उष्ण व थंड पदार्थ कलिंगड - थंड सफरचंद - थंड चिकू - थंड  संत्री - उष्ण आंबा - उष्ण             लिंबू - थंड कांदा - थंड आलं/लसूण - उष्ण काकडी - थंड बटाटा - उष्ण पालक - थंड  टॉमेटो कच्चा - थंड कारले - उष्ण कोबी - थंड  गाजर - थंड  मुळा - थंड मिरची - उष्ण मका - उष्ण मेथी - उष्ण कोथिंबीर/पुदिना - थंड वांगे - उष्ण गवार - उष्ण भेंडी साधी भाजी - थंड बीट - थंड  बडीशेप - थंड  वेलची - थंड  पपई - उष्ण अननस - उष्ण  डाळींब - थंड  ऊसाचा रस बर्फ न घालता ...

विश्वास की शक्ति

विश्वास संकट के समय में ही काम आता है, यह अजीब है कि जब सबसे ज्यादा जरूरत होती है, तो विश्वास खो दिया जाता है! जानें कि विश्वास एक उपहार है, जो हमें जीवन की चुनौतियों का सामना करने की शक्ति देता है। आयुर्वेद जीवनशैली को अपनाकर, आप अपने जीवन में विश्वास की शक्ति को जगा सकते हैं, स्वस्थ आदतें, स्वस्थ जीवनशैली, उत्साह, प्रेम, खुशी, आनंद के साथ मिलकर। व्यायाम, प्राणायाम, प्रार्थना, योग, ध्यान, सकारात्मक दृष्टिकोण से भरा जीवन, आपको विश्वास की शक्ति से भर देगा, और आप जीवन की चुनौतियों का सामना करने के लिए तैयार हो जाएंगे। जब आप आयुर्वेद जीवनशैली को अपनाते हैं, तो आप अपने जीवन में विश्वास की शक्ति को जगाते हैं, आपका मन और शरीर दोनों स्वस्थ और मजबूत हो जाते हैं, और आप जीवन की चुनौतियों का सामना करने के लिए तैयार हो जाते हैं। आइए आज एक आनंदमय दिन की शुभकामना करें, खुश रहें, सफलता, खुशी, और सुंदर जीवन के पथ पर बढ़ें। आयुर्वेद जीवनशैली के साथ मिलकर, आपको विश्वास की शक्ति से भर देगा। आपका जीवन विश्वास से भरा हो, आपका जीवन सुंदर हो, आपका जीवन सफल हो, आपका जीवन खुशियों से भरा हो। शुभ दिन...

The secrets of Ayurvedic digestive health and discover a happier, healthier you.

The Secrets of Ayurvedic Digestive Health. Ayurveda, the ancient Indian system of medicine, offers a holistic approach to health and wellness. One of the key areas of focus in Ayurveda is digestive health. In this blog, we'll explore how Ayurveda helps regulate digestion and prevents digestive disorders. The Importance of Digestion in Ayurveda In Ayurveda, digestion is considered the foundation of overall health. The digestive system is responsible for breaking down food into nutrients that can be absorbed by the body. When digestion is impaired, it can lead to a range of health problems, including digestive disorders, fatigue, and even mental health issues. Ayurvedic Principles of Digestive Health. Ayurveda offers a unique perspective on digestive health, based on the concept of the three doshas: Vata, Pitta, and Kapha. Each dosha has its own characteristics and tendencies, and understanding your individual dosha can help you tailor your diet and lifestyle to support o...

घोरणे -- घरगुती उपाय.

घोरणे ही अनेक जणांची समस्या आहे. अनेक कारणांमुळे घोरण्याचा आजार होऊ शकतो. काही सावधगिरी बाळगुन आणि घरगुती इलाज करुन घोरण्यावर नियंत्रण आणता येऊ शकते. आज आपण पाहणार आहोत अशाच काही टिप्स ज्या घोरण्याची समस्या दूर करण्यात मदत करतील. 🍃 *१*. पंखा किंवा एसी खाली झोपू नका. पंखा किंवा एसीची सरळ हवा लागल्याने श्वास नलिका आकसतात. 🍃 *२.* भरपूर पाणी प्या शरीरात पाण्याच्या कमतरतेमुळे नाक आणि गळ्यामध्ये कफ वाढतो. ज्यामुळे श्वास घेण्यात अडचण येते. दिवसभर ३-४ लिटर पाणी प्या. 🍃 *३.* योग करा घोरण्याची समस्या दूर करण्यासाठी कपालभाति आणि प्राणायम फायदेशीर आहे. 🍃 *४.*आहारावर नियंत्रण ठेवा रात्रीच्या वेळी जास्त खाणे टाळा. झोपण्याआधी कफ वाढवणारे पदार्थ, जसे की दुध, ऑयली फूड, चॉकलेट किंवा गोड खाऊ नका. 🍃 *५.*रक्त दाबावर नियंत्रण ठेवा जर रक्त दाब सामान्यांपेक्षा जास्त असेल तर यामुळे घोरण्याची समस्या होऊ शकते. रक्त दाब नियंत्रणात असावा 🍃 *६.*वजन कमी करा घोरणे टाळण्यासाठी वजनावर नियंत्रण असणे खूप आवश्यक आहे. जास्त वजन असल्याने घोरण्याची समस्या होते. 🍃 *७.*लसूण मोहरीच्या तेलाने मालिश २-३ पाकळ्या लसूण मोहरीच...

Boost your immunity naturally with Ayurveda.

The Power of Ayurveda: Boosting Immunity Naturally. In today's world, where diseases and infections are on the rise, having a strong immune system is crucial for maintaining overall health and well-being. Ayurveda, the ancient Indian system of medicine, offers a holistic approach to boosting immunity naturally. In this blog, we'll explore the ways in which Ayurvedic herbs and practices can enhance the body's natural defense system. Understanding the Immune System. Before we dive into the world of Ayurveda, let's take a brief look at how the immune system works. The immune system is a complex network of cells, tissues, and organs that work together to defend the body against foreign invaders, such as bacteria, viruses, and other pathogens. When the immune system is functioning properly, it can effectively fight off infections and diseases. Ayurvedic Herbs for Boosting Immunity. Ayurveda offers a wealth of herbs that can help boost immunity naturally. Some of ...

Dr Aditi R Kulkarni Kalyan India

Dr Aditi R Kulkarni                M.D.Ayurved Mumbai Ayurved and Panchakarma Yog Therapy Consultant Gokul Nagari , Khadakpada Kalyan West Maharashtra India 421301 Contact No + 91 9821608335  

DR. VARMA K SREEVIRAJ DOMBIVLI INDIA

DR VARMA K SREEVIRAJ Ayurvedic Expert & Panchakarma Specialist With a passion for providing personalized Ayurvedic solutions,  Dr. Varma K. Sreeviraj is a renowned Ayurvedic expert with years of experience in treating various health problems. His expertise lies in Ayurvedic consultations, treatments, and Panchakarma therapy. Qualifications - B.A.M.S. (Bachelor of Ayurveda, Medicine, and Surgery) - D.Y.M.S. (Diploma in Yoga and Meditation Sciences) Clinics & Timings Dr. Varma operates from three clinics in Dombivli: 1. Gandhi Nagar Clinic     - Address: Plot No. 34, Varma Apts., Nr. Subhash Dairy & DNS Bank, Gandhi Nagar, Dombivli East, Maharashtra, India, Pin 421201     - Time: 1.00 p.m. to 2.00 p.m. 2. Dombivli East Clinic     - Address: Above Varma Stores, Opp. Kailash Mandir & Railway Station, Dombivli East, Maharashtra, India, Pin 421201     - Time: 10 a.m. to 1.00 p.m. & 5.00 p.m. to 9.00 p.m. 3. Dombivli West C...

Reduce inflammation naturally with Ayurveda.

Reducing Inflammation with Ayurveda: A Natural Approach to Pain Relief. Inflammation is a natural response of the body's immune system, but chronic inflammation can lead to debilitating pain and discomfort. Ayurveda, the ancient Indian system of medicine, offers a natural approach to reducing inflammation and alleviating chronic pain. In this blog, we'll explore the Ayurvedic treatments and herbs that can help reduce inflammation and promote overall well-being. Understanding Inflammation Inflammation is a complex process that involves the immune system's response to injury or infection. While acute inflammation is a necessary response to injury, chronic inflammation can lead to a range of health problems, including arthritis, diabetes, and heart disease. Ayurveda recognizes that inflammation is often caused by an imbalance of the three doshas: Vata, Pitta, and Kapha. Ayurvedic Treatments for Reducing Inflammation Ayurveda offers a range of treatments for reducin...